Dijital bağımlılık bebeklikte yerleşiyor

Dört yaş altındaki çocukların yüzde 68’inin günlük olarak televizyon, cep telefonu, DVD ve video oyunu gibi ekran ortamını kullandığını belirten Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Bölümünden Prof. Dr. Mustafa Bülent Şerbetçioğlu, “Dijital teknoloji bağımlılığı bebeklik döneminde yerleşiyor. Araştırmalara göre çocuğun 4-5 yaşlarında dijital ekran görüntüleriyle karşılaşılması dil öğrenmede zayıflık, dikkat eksikliği ve sosyal izolasyon sorunlarına yol açıyor” dedi.
 Tarih: 03-03-2021 13:00:00
Dijital bağımlılık bebeklikte yerleşiyor
Dört yaş altındaki çocukların yüzde 68’inin günlük olarak televizyon, cep telefonu, DVD ve video oyunu gibi ekran ortamını kullandığını belirten Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Bölümünden Prof. Dr. Mustafa Bülent Şerbetçioğlu, “Dijital teknoloji bağımlılığı bebeklik döneminde yerleşiyor. Araştırmalara göre çocuğun 4-5 yaşlarında dijital ekran görüntüleriyle karşılaşılması dil öğrenmede zayıflık, dikkat eksikliği ve sosyal izolasyon sorunlarına yol açıyor” dedi.

Medipol Mega Üniversite Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Bölümünden Prof. Dr. Mustafa Bülent Şerbetçioğlu, 3 Mart Dünya Kulak ve İşitme Günü kapsamında bebeklik döneminde işitsel ve görsel dijital medyaya maruziyetin zararlarına ilişkin aileleri uyardı.

Prof. Dr. Şerbetçioğlu, yaşamın ilk 4-5 yıllık döneminde bebeklerin çevresindeki konuşma seslerini duyarak zahmetsizce anadilini öğrendiğine dikkati çekerek "Beyinde bir aktivite için birçok nöronun birlikte uyarılması gerekirse, Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF) salgılanır ve bu nöronlar birlikte daha güçlü biçimde uyarılırlar. Bu faktör, öğrenilen becerinin önemini anlatan ve zahmetsizce öğrenilme ve uygulanmasını sağlayan bir öğretmen gibi etki gösterir. BDNF’nin son görevi ise, kritik periyodun bitmesi gereken zamanda zahmetsizce öğrenme periyodunu sonlandırmaktır. Bu kritik dönem süresince bebeğimiz dikkatini vermeksizin kolaylıkla konuşmayı algılar ve öğrenir. Kritik dönem boyunca BDNF, bebeğin dikkatini toplamasını ve dönem bitene dek bu dikkati sürdürmesini sağlayacak şekilde frontal lob korteksteki nucleus basalis adında bir bölgeyi aktive eder. Ancak büyük ihtimalle kritik dönem öncesinde otizme hazırlayıcı genlerin sahneye çıkmasıyla işler karışmaktadır. Bu genler, erkenden ve aşırı miktarda BDNF’nin salgılanmasına yol açtığında, konuşmak için önem taşıyanlar değil, bütün nöronlar üzerine etki göstermekte ve kısa zamanda bağlantıları farklılaşmamış ve gelişmemiş beyin haritasının gelişmesine yol açmaktadır” ifadelerini kullandı.

"İLK DÖRT YIL OLDUKÇA ÖNEMLİ"

Prof. Dr. Şerbetçioğlu, çocukların dili anlama ve kullanma becerilerinin yaşamın ilk üç yılında ustalaşmaları gereken en önemli gelişimsel faktörlerden ikisi olduğuna değinerek, şu bilgileri verdi:

“Özellikle dil becerilerini kazanacağı bu zaman diliminde, bebek için çekici karakterdeki fakat aslında doğal gelişim için gereksiz hareketli görüntülerle beynini meşgul etmek yapılabilecek en büyük kötülüktür. Yaşamın ilk 4-5 yılında beyin kabuğunda alınan uyarılara göre şekillenen bir köşe kapmaca oyunu oynanır. Diğer bir deyişle, bebek beyni çevresinde kendisini etkisi altına alan farklı uyaranların varlığında şekillenir. Yaşamın ilk dört yılı, konuşmaların anlaşılarak öğrenilmesi ve duyguların ifade edilmesi becerilerinin en randımanlı olarak edinilebildiği bir dönemdir. Bu sürece 'konuşmanın öğrenilmesinin kritik dönemi' adını veriyoruz. Bebeğin gelişmekte olan beyninde insanı insan yapan, konuşmak ve yürümek gibi temel becerilere ilişkin merkezlerin erkenden gelişmesi gerekir.”

"DİL ÖĞRENMEDE ZAYIFLIK, DİKKAT EKSİKLİĞİ GÖRÜLEBİLİR"

Ancak günümüzde pandeminin etkisiyle eğitim amaçlı olarak hızlı biçimde hayatımıza giren teknolojik araç kullanımının artması ve giderek bağımlılığıyla birlikte beyin gelişimlerinin olumsuz etkilendiğine işaret eden Prof. Dr. Şerbetçioğlu, şöyle devam etti:

“Bilimsel araştırmalar, dijital teknolojilerin yaşamımıza girdiği özellikle 2000 yılından itibaren, bebeklerin dil gelişimi üzerine etkilerini incelemeye başladı. Dört yaş altındaki çocukların yüzde 68’i günlük olarak televizyon, cep telefonu, DVD ve video oyunu gibi ekran ortamını kullanıyor. Araştırmalara göre ilk 4-5 yaşlarında dijital ekran görüntüleriyle karşılaşılması durumunda dil öğrenmede zayıflık, dikkat eksikliği ve sosyal izolasyon sorunlarına yol açtığı gözlendi. Bilindiği gibi mutlu ve başarılı çocuk, mutlu aile ortamında yetişir. Yaşı ne kadar küçük olursa olsun bir bebek, çevresinde sık sık gördüğü cep telefonuna ilgi gösterir. Anne deneme yanılma yoluyla rahatlıkla yemek yesin diye çizgi film veya animasyon videosu izleterek bebeğini hareketli görüntülerle büyülemeye başlayabilir. Anne bu şekilde kendisini rahat bıraksın diye veya rahatça ağzına iki üç kaşık fazla mama sokacak diye bebeğini cep telefonuyla karşılaştırırsa, bu tablo erken yaşta sosyal yönden dışa dönük olabilecek bir bebeği asosyal duruma sokabilir. Hiçbir anne çok küçük çocuğunda cep telefonu veya ekran bağımlılığının gelişebileceğini öngöremez. Bu şekilde tıp pratiğinde kliniklerde sıcak sosyal iletişim ortamı yerine animasyonla karşılaşmaktan dolayı atipik otistik görünüme bürünmüş çocuklarla karşılaşıyoruz. Bu çocukları ekrandan uzak tutmak ve sosyalleşsin diye kreşlere göndermek ilaç yerine geçiyor.”

"GÜNÜMÜZDE DİJİTAL BAĞIMLILIK BEBEKLİKTE YERLEŞİYOR"

Prof. Dr. Şerbetçioğlu, dijital bağımlılığın çok erken yaşlarda yerleşebileceğine dikkat çekerek, şu değerlendirmede bulundu:

“Ülkemizde madde bağımlılığının ergenlik döneminde başladığı göz önüne alınırsa, dijital teknolojiye bağımlılığın çok daha erken yaşlarda yerleştiğini kabul etmemiz gerekiyor. Başka bir deyişle dijital teknoloji bağımlılığı çok erken yaşlarda, bebeklik döneminde yerleşiyor. Konuşmayı öğrenmeye hazır olduğu bir dönemde bebeğimizi dijital teknolojinin kolay becerilerine yönlendirmemek gerekir. Aksi halde erkenden konuşmayı öğrenmeyi ve sözel iletişim ihtiyaç olmaktan çıkararak dijital teknolojiye bağımlılığı teşvik etmiş oluyoruz. Özellikle ilk 12 aylık süreçte konuşmak ve yürümek önündeki en temel iki motor beceri sayesinde beynin nöronları ve sinaptik bağlantıları gelişir. Daha sonra dört yıl içinde konuşmayı öğrenmesi için sözel iletişime, yürümeye ve her türlü fiziksel aktiviteye yönlendirmemiz gerekir. Bu kadar erken dönemde gelişen dijital teknoloji bağımlılığı, vücut kitle indeksinde artmayla birlikte obeziteye ve sözel iletişimde sıkıntılara yol açması riskini de beraberinde getirmektedir.”

"ATİPİK OTİZM GÖRÜLEBİLİR"

Prof. Dr. Şerbetçioğlu, yakın zamana dek bebeklerin doğal ortamlarda yetişmeleri sayesinde yüz yüze oyunlar oynayarak büyüdüklerine dikkat çekerek, şu ifadeleri kullandı:

“Artık çok erken dönemde teknolojiyle tanıştırılan bebeklerde, bu temel becerilerin yerine ekranda hızla kayan görüntüleri pasif olarak izlemek veya parmakla görüntüleri değiştirme becerisi ön plana çıkmaktadır. Günümüzde bu tarz ekran bağımlılığının sağlıksız bir alışkanlık olduğu kanıtlandı. Aynı zamanda erken yaşta aşırı medya kullanımının ebeveynler ile çocuklar arasındaki sözel iletişimin miktarını ve kalitesini azaltmasıyla da duygusal gelişimlerini olumsuz yönde etkilediği gözlenmektedir. Elektronik cihazların aile içinde sık kullanılması, küçük çocukların ancak yüz yüze iletişim kurarak kazanılan konuşma, sosyal beceriler, empati gibi becerileri engelleyebiliyor. KBB ve odyoloji kliniklerindeki hastalarımızda “atipik otizm” olarak da tanımlanabilen iletişim kopukluğu yaşayan çocukların bazılarında olumsuz çevre koşullarının etkilerini gözlüyoruz. Sonuç olarak çocuğumuzu 3-4 yaşlarından önce, dijital teknolojiyle buluşturduğumuzda çocuğumuzun görsel medyaya bağımlı hale gelmesi söz konusu olabilir. Böylece daha nasıl konuşacağı bile belli olmayan bir bebeğe dijital teknolojiyi kullanma becerisini kazandırmak, bağımlılığın yanı sıra bazen zihinsel gelişimini de olumsuz etkileyebilir. Amerikan Pediatri Akademisi, ebeveynlere 3 yaş ve altındaki çocuklarını sosyal medyaya ve ekranlara maruz bırakmamalarını öneriyor.”


 

  Kaynak: DHA
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  DİĞER YAŞAM Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 32 22 6 4 70 33 70 +37
2 Fenerbahçe 33 20 7 6 59 33 66 +26
3 Galatasaray 32 19 8 5 62 31 62 +31
4 Trabzonspor 33 16 7 10 40 31 58 +9
5 Alanyaspor 33 15 11 7 52 36 52 +16
6 Gaziantep FK 32 13 8 11 47 37 50 +10
7 Hatayspor 32 14 11 7 53 40 49 +13
8 Fatih Karagümrük 33 13 10 10 48 39 49 +9
9 Sivasspor 32 11 7 14 44 38 47 +6
10 Göztepe 33 12 11 10 49 44 46 +5
11 Antalyaspor 33 9 9 15 32 41 42 -9
12 Konyaspor 32 10 12 10 39 40 40 -1
13 MKE Ankaragücü 32 10 16 6 39 51 36 -12
14 Çaykur Rizespor 32 8 12 12 36 49 36 -13
15 Kasımpaşa 33 9 15 9 35 48 36 -13
16 Yeni Malatyaspor 32 7 12 13 39 45 34 -6
17 Başakşehir FK 32 8 15 9 35 51 33 -16
18 Kayserispor 32 8 15 9 24 41 33 -17
19 Gençlerbirliği 32 8 17 7 30 55 31 -25
20 BB Erzurumspor 33 6 17 10 32 56 28 -24
21 Denizlispor 32 6 18 8 29 55 26 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 30 19 5 6 49 21 63 +28
2 Adana Demirspor 30 17 6 7 51 26 58 +25
3 Samsunspor 30 16 4 10 47 28 58 +19
4 Altay 30 17 10 3 57 33 54 +24
5 İstanbulspor 30 16 8 6 53 32 54 +21
6 Altınordu 30 15 8 7 49 42 52 +7
7 Ankara Keçiörengücü 30 14 9 7 40 25 49 +15
8 Ümraniyespor 30 12 10 8 39 38 44 +1
9 Tuzlaspor 30 13 12 5 42 45 44 -3
10 Bursaspor 30 13 13 4 49 47 43 +2
11 Bandırmaspor 30 11 13 6 38 39 39 -1
12 Boluspor 30 10 15 5 31 36 35 -5
13 Adanaspor 30 9 14 7 41 44 34 -3
14 Balıkesirspor 30 8 14 8 31 43 32 -12
15 Menemenspor 30 6 11 13 34 49 31 -15
16 Akhisarspor 30 7 19 4 32 54 25 -22
17 Ankaraspor 30 5 17 8 26 50 23 -24
18 Eskişehirspor 30 1 21 8 21 78 8 -57
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 25 2 7 72 21 82 +51
2 Sakaryaspor 34 17 5 12 60 32 63 +28
3 Kırşehir Belediyespor 34 18 8 8 47 27 62 +20
4 Kırklarelispor 34 16 6 12 53 30 60 +23
5 Van Spor 34 18 10 6 53 31 60 +22
6 Bodrumspor 34 17 10 7 73 45 58 +28
7 Etimesgut Belediyespor 34 17 10 7 55 28 58 +27
8 Turgutluspor 34 16 14 4 44 51 52 -7
9 Karacabey Belediyespor 34 13 12 9 46 37 48 +9
10 Tarsus İdman Yurdu 34 13 12 9 51 45 48 +6
11 Serik Belediyespor 34 12 10 12 45 44 48 +1
12 Pendikspor 34 13 16 5 52 46 44 +6
13 Pazarspor 34 13 16 5 54 56 44 -2
14 Bayburt Özel İdare Spor 34 12 17 5 42 53 41 -11
15 Sivas Belediyespor 34 9 12 13 50 44 40 +6
16 1922 Konyaspor 34 10 16 8 41 43 38 -2
17 Kastamonuspor 34 8 14 12 29 46 36 -17
18 Elazığspor 34 9 20 5 47 77 29 -30
19 Mamak FK 34 6 22 6 29 102 24 -73
20 Kardemir Karabükspor 34 1 31 2 12 97 2 -85
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 27 18 2 7 51 17 61 +34
2 Diyarbekirspor 27 18 2 7 38 16 61 +22
3 Yeşilyurt Belediyespor 27 16 7 4 45 22 52 +23
4 Ofspor 27 12 5 10 39 29 46 +10
5 Arnavutköy Belediye 27 12 8 7 37 28 43 +9
6 Belediye Derincespor 27 10 7 10 36 25 40 +11
7 Edirnespor 27 10 9 8 31 30 38 +1
8 Fatsa Belediyespor 27 10 9 8 22 24 38 -2
9 Artvin Hopaspor 27 9 10 8 37 39 35 -2
10 Kızılcabölükspor 27 8 10 9 29 31 33 -2
11 Nevşehir Belediyespor 27 8 13 6 27 27 30 0
12 1877 Alemdağspor 27 8 14 5 34 46 29 -12
13 Çankaya FK 27 7 16 4 21 45 25 -24
14 Antalya Kemerspor 27 6 15 6 24 43 24 -19
15 Payasspor 27 5 14 8 27 45 23 -18
16 Manisaspor 27 1 17 9 19 50 12 -31
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/04/2021 Gençlerbirliği vs Sivasspor
 16/04/2021 Konyaspor vs Kayserispor
 16/04/2021 Antalyaspor vs Çaykur Rizespor
 16/04/2021 Beşiktaş vs MKE Ankaragücü
 17/04/2021 Denizlispor vs BB Erzurumspor
 17/04/2021 Trabzonspor vs Hatayspor
 17/04/2021 Yeni Malatyaspor vs Alanyaspor
 17/04/2021 Göztepe vs Galatasaray
 18/04/2021 Gaziantep FK vs Kasımpaşa
 18/04/2021 Başakşehir FK vs Fenerbahçe
 20/04/2021 Kayserispor - Gençlerbirliği Kayserispor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Gençlerbirliği yenilmez
 20/04/2021 Sivasspor - Beşiktaş Sivasspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Sivasspor yenilmez
 21/04/2021 MKE Ankaragücü - Denizlispor MKE Ankaragücü ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  MKE Ankaragücü yenilmez
 21/04/2021 BB Erzurumspor - Yeni Malatyaspor BB Erzurumspor ligdeki son 9 maçında hiç kazanamadı  Yeni Malatyaspor yenilmez
 21/04/2021 MKE Ankaragücü - Denizlispor Denizlispor ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kazanamadı  MKE Ankaragücü yenilmez
 21/04/2021 BB Erzurumspor - Yeni Malatyaspor Yeni Malatyaspor ligdeki son 13 maçında hiç kazanamadı  BB Erzurumspor yenilmez
 21/04/2021 Galatasaray - Trabzonspor Trabzonspor ligde deplasmandaki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 22/04/2021 Alanyaspor - Gaziantep FK Gaziantep FK ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kazanamadı  Alanyaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/04/2021 Ankara Keçiörengücü vs Tuzlaspor
 17/04/2021 Adana Demirspor vs Giresunspor
 18/04/2021 Eskişehirspor vs Balıkesirspor
 18/04/2021 Akhisarspor vs Altınordu
 18/04/2021 İstanbulspor vs Menemenspor
 19/04/2021 Ümraniyespor vs Ankaraspor
 19/04/2021 Altay vs Adanaspor
 19/04/2021 Bandırmaspor vs Boluspor
 19/04/2021 Samsunspor vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/04/2021 Bodrumspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 22/04/2021 Eyüpspor vs Sivas Belediyespor
 22/04/2021 Karacabey Belediyespor vs Serik Belediyespor
 22/04/2021 Kırklarelispor vs Kastamonuspor
 22/04/2021 Kırşehir Belediyespor vs Elazığspor
 22/04/2021 Mamak FK vs Pendikspor
 22/04/2021 Pazarspor vs Turgutluspor
 22/04/2021 Sakaryaspor vs Kardemir Karabükspor
 22/04/2021 Tarsus İdman Yurdu vs 1922 Konyaspor
 22/04/2021 Van Spor vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/04/2021 Arnavutköy Belediye vs Antalya Kemerspor
 21/04/2021 Artvin Hopaspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 21/04/2021 Belediye Derincespor vs Ofspor
 21/04/2021 Manisaspor vs Edirnespor
 21/04/2021 Nevşehir Belediyespor vs Kızılcabölükspor
 21/04/2021 Payasspor vs Diyarbekirspor
 21/04/2021 1877 Alemdağspor vs Çankaya FK
 21/04/2021 1928 Bucaspor vs Fatsa Belediyespor
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI