Turgay ÖZBEK
  Güncelleme: 12-11-2020 16:59:00   12-11-2020 16:51:00

II. Abdülhamid Dönemi - Osmanlı Fransız İlişkilerinde Krizler ve Çatışmalar

Okuduğum kitabın alt başlığı “1901 Hadisesi - Lorando ve Tubini Meselesi". Yazarları İstanbul Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Metin Ünver ile Öğr. Gör. Murat Hulkiender; "çalışma TÜBİTAK SOBAG tarafından 114K883 numara ile desteklenmiş bilimsel araştırma projesinden elde edilen verilere dayanmaktadır." Kitap 2018 yılında İlgi Kültür ve Sanat tarafından yayınlanmış; ISBN 978-605-2022-57-3.

Alt başlıkta sözü edilen "1901 Hadisesi", Midilli Adası'nın 7 Kasım 1901 tarihinde Fransa tarafından işgalidir. Midilli limanı "2 torpido ve 5 zırhlı ile abluka altına alındıktan sonra gemilerin toplarını kasaba ve kaleye doğru çevirdikleri", "iki yüz kadar Fransız askerinin Gümrük'teki sancağı indirerek yerine Fransız bandrasını çektiği ve Osmanlı Bankası şubesi ile telgrafhanenin [ve postahanenin] tutulduğu" bu hadisede Çanakkale Boğazı Muhafızlığı'ndan II. Ordu Müşiriyeti'ne "top veya silah atılacak olursa karşılık verilip verilmemesi sorulmuşsa da mukavemet edilmemesi" emredilmiştir. üç gün sonra imzalanan antlaşma ile tüm Fransız taleplerinin kabul edilmesi ile  işgal sona erdirilmiş; "Fransa Donanması ise 11 Kasım günü Midilli Adası'ndan ayrılmıştır."

Alt başlıkta diğer sözü edilen husus "Lorando ve Tubini Meselesi"dir. Osmanlı Devleti Nafia Nezareti 1875 yılında, Venedik asıllı Fransız vatandaşları banker Lorando Biraderlerden, Haydarpaşa-İzmit demiryolunun ödenmemiş borçlarının karşılanması için %15 faiz ile 2 yılda eşit aylık taksitlerle geri ödenmek üzere 30,000 lira borç almıştır. Diğer taraftan, 1881 yılında banker Köçeoğlu Agop, tasfiye halindeki İtibar-ı Umumi-i Osmanî (Credit General Ottoman) Bankası hissedarlarından (yine Venedik asıllı Fransız vatandaşları) Aristide ve George Tubini'ye olan 141.929,14 lira tutarındaki borçlarına karşılık, Maliye Nezareti'nden, şehzade Murat Efendi ve Valide Sultan'dan olan alacaklarını temlik etmiştir.

Yapılan kısmi ödemelere rağmen tam geri ödenemeyen bu borçlar, gerek gecikme faizlerindeki anlaşmazlıklar gerek Osmanlı'nın mali sıkıntıları nedenleriyle 1901 yılına kadar sürüncemede kalmıştır. 1898 yılında göreve başlayan Fransa Dışişleri Bakanı Delcassé ile Fransa'nın İstanbul Sefiri Ernest Constans döneminde mesele, Osmanlı'da ve Orta Doğu'da artan Alman nüfuzundan doğan endişeleriyle beslenerek, Fransa'nın okullar, dini müesseseler, uygulanmayan mahkeme kararları ve sözleşmeler, ödenmeyen tazminatlar, gümrük ve posta şikayetleri gibi daha başka taleplerini de içeren bir krize evrilmiştir. Aynı dönemde, Osmanlı Padişah'ı II. Abdülhamid, Dışişleri Bakanı Tevfik Paşa ve Paris Sefiri Salih Münir Bey'dir. Kitapta bu kişilerin yazışmaları, tutumları ve kararları ile dönemin Avrupa gazete makaleleri refere edilerek, bu iki gecikmiş ticari borcun nüfuz krizine evrilmesi, öğretim görevlisi yazarlarca çok detaylı olarak anlatılıyor.

Akademik tadına uygun olarak kitap "19. Yüzyıl Dünyasında Diplomasi ve Uluslararası Hukukun Konumu"nu ele alarak başlıyor. "1815 Viyana Kongresi'nda Büyük Güçler nosyonu müesseseleşmiştir. Buna göre İngiltere, Rusya, Avusturya ve Prusya'ya, 1818'de Aix-la-Chapelle Konferansı'nda Fransa'nın da eklenmesiyle beş devlet Büyük Güç olarak öne çıkmıştır. … 1856 Paris Kongresi'nde Osmanlı Devleti de bu devletler grubuna kabul edilmiştir. İtalya'nın Büyük Güç kabul edilme iddiaları ilk defa 1867 Londra Konferansı'na davet edilmesiyle karşılık bulmuştur. Almanya 1871'de Prusya'nın yerini alacak, ABD ise 1898'de İspanya'yı yendikten sonra Büyük Güç sayılmaya başlanacaktır. 1905'te Rusya karşısındaki zaferinden sonra Japonya söz konusu statüyü elde etmiştir." Bu bölümde ayrıca Güç Dengesi ve Avrupa'nın Ahengi kavramları izah ediliyor ve örneklendiriliyor. Dönemin Büyük Güçlerin askeri müdahalelerinden örnekler veriliyor; 1856 İngiltere-Çin, 1902 Venezuela'ya Almanya, İngiltere ve İtalya'nın ortak müdahalesi. 1884-5 Berlin ile 1899 ve 1907 Lahey Konferansları da bu bağlamda ele alınıyor.

Sonraki bölümde 19. Yüzyılda Fransa'nın Dünya'daki konumu ile Osmanlı-Fransız ilişkilerinin ekonomik, dinî ve sosyo-kültürel yönleri ele alınıyor. "1875'teki iflasın ardından kredi temininde zorluk çeken [Osmanlı] hükûmet yabancılara verdiği ticarî ve finansal imtiyazlar sayesinde yeniden kredi alabilir hale gelmişti. Bir yandan yabancı sermayeye duyulan zorunlu ihtiyaç diğer yandan ise alt yapı yatırımlarını gerçekleştirecek teknolojiden yoksunluk bu bağımlılığı arttırmıştır. Böylelikle yabancı yatırımcıların kurduğu ve işlettiği şirketler demiryolundan su[, liman, tramvay, maden, havagazı, tütün] şirketlerine kadar imparatorluğun bütün ticarî hayatını kontrol altına aldı. 1870-1911 arasında yabancılara 109 adet imtiyaz verilmişti." Bu dönemde yabancı yatırımlar ve borçlar toplamında Fransız payı %60 idi; Almanya %25 ve İngiltere %15 ile diğer iki yatırımcı/borç veren ülke idi.

Kitap "Osmanlı-Fransız Diplomatik İlişkilerinin Kesilmesine Giden Süreç" ve Midilli'nin işgali ve sonrasını gün gün anlatan "Fransa'nın Donanma Diplomasisi" bölümleriyle tamamlanıyor.

Kitap bir yandan genelde 19. yüzyılın dünya düzeni ile Osmanlı'nın bu düzendeki yerini ve özelde Lorando-Tubini borçlarının Midilli'nin dört günlük işgaline yol açmasını anlatırken, diğer yandan sunduğu tarihi perspektif ile, bugünün Türk-Fransız ilişkilerini anlamaya muhakkak katkıda bulunacaktır. Özellikle kitaptaki şu tespit, Fransız tarafının ruh halini açıklayıcı olabilir: "19. yüzyılda bölgesel farklılıkları oldukça fazla olan Fransa'yı bir arada tutan en önemli değerin Fransa'nın "büyüklüğü" olduğu ifade edilmektedir. Buna göre Fransa'nın 19. ve 20. yüzyıllardaki uluslararası ilişkiler tarihinde söz konusu büyüklük vurgusunun oldukça abartılı bir biçimde öne çıkarıldığına işaret edilmiştir. Bu bakış açısı uluslararası düzlemde statü sahibi olmak için 'Fransa' olmanın yeteceğini savunur." Almanya karşısında 1870 Sedan yenilgisine ve hem I. hem II. Dünya Savaşında Amerika'nın kurtarıcılığına muhtaç kalınmış olmasına rağmen "la grande nation" kuruntusuna bugünlerde bile rastlanıyor olması hayrete şayandır denilebilir.

Ek: 5 adet fotoğraf

  YAZARIN DİĞER YAZILARI
  1. Gökhan Yücel: 'Siber.. Gökhan Yücel: 'Siber Vatan' Türkiye'nin ulusal güvenlik meselesidir

    Marsilya'ya darbe üst&uum.. Marsilya'ya darbe üstüne darbe!

    Kaftancıoğlu 'Yalancı' de.. Kaftancıoğlu 'Yalancı' dedi! Akıllara Kemal Kılıçdaroğlu geldi

    Trump, Michael Flynn için af.. Trump, Michael Flynn için af kararı çıkardı

    Yunanistan'ın ölüme .. Yunanistan'ın ölüme terk ettiği 27 düzensiz göçmen kurtarıldı

    93 yaşında hastaneye bile yatmadan .. 93 yaşında hastaneye bile yatmadan koronavirüsü yendi!

    Facebook'a 6 milyon dolarlık c.. Facebook'a 6 milyon dolarlık ceza

    İçişleri'nden 81 ile ye.. İçişleri'nden 81 ile yeni korona genelgesi! İşte tüm detaylar...

    Dolmuş sorduğu kişiyi hastanelik et.. Dolmuş sorduğu kişiyi hastanelik etti!

    KKTC'de son 24 saatte 6 Covid-.. KKTC'de son 24 saatte 6 Covid-19 vakası görüldü!

    Klavye şampiyonasında Türk tak.. Klavye şampiyonasında Türk takımı şampiyon oldu

    Ajax, Midtjylland'ı 3 golle ge.. Ajax, Midtjylland'ı 3 golle geçti

    Çaykur Rizespor tur biletini.. Çaykur Rizespor tur biletini 6 golle aldı

    Fransa’da son bir günde .. Fransa’da son bir günde Covid-19'dan 384 can kaybı daha

    Antalyaspor evinde zorlanmadan turl.. Antalyaspor evinde zorlanmadan turladı

    Bilgisayar mühendisi namaz kıl.. Bilgisayar mühendisi namaz kılmayı öğreten 'akıllı seccade' tasarladı

    Cüneyt Çakır yönet.. Cüneyt Çakır yönetti Gladbach coştu!

  1. Poco M3 büyük kamera kuru.. Poco M3 büyük kamera kurulumuyla dikkatleri çekti

    Snapdragon 875 işlemcili amiral gem.. Snapdragon 875 işlemcili amiral gemileri için tarih belli oldu

    5G önümüzdeki yıl ku.. 5G önümüzdeki yıl kullanıma sunulacak

    Azerbaycan ordusu 'Ermeni tari.. Azerbaycan ordusu 'Ermeni tarihi' üreten bir atölye keşfetti

    Samanyolu'nun derinliklerinde .. Samanyolu'nun derinliklerinde gizlenmiş 'fosil galaksi' keşfedildi

    Snapchat kullanıcılarına günl&.. Snapchat kullanıcılarına günlük 1 milyon dolar dağıtacak

    Huawei Mate 40 Pro Türkiye sat.. Huawei Mate 40 Pro Türkiye satış fiyatı açıklandı

    Johnson&Johnson'a asbestli.. Johnson&Johnson'a asbestli pudra tazminatı!

    Gökdelen büyüklü.. Gökdelen büyüklüğündeki asteroit Dünya'nın yakınından geçecek

    Dijital değişime ayak uyduramayan k.. Dijital değişime ayak uyduramayan kurumlar kaybolacak

    Erdoğan ilk defa KKTC ziyaretinde d.. Erdoğan ilk defa KKTC ziyaretinde dile getirdi: 2025 yılında gaz akışı olabilir

    Dünyanın En Etkili Bilim İnsan.. Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları bir Türk

    En uygun fiyatlı 5G destekli akıllı.. En uygun fiyatlı 5G destekli akıllı telefon: Realme 7 5G

    Samsung giriş seviyesi için .. Samsung giriş seviyesi için iki model duyurdu

    Esed rejimi af ilan ettiği Dera.. Esed rejimi af ilan ettiği Dera'da 98 kişiyi işkenceyle öldürdü

    Facebook 2020'de servet dağıtt.. Facebook 2020'de servet dağıttı

    Siber güvenlik ödüll.. Siber güvenlik ödülleri sahiplerini buldu

  1. Deprem sonrası ücretsiz konuşm.. Deprem sonrası ücretsiz konuşma ve internet hizmeti

    Kritik teknolojiler için �.. Kritik teknolojiler için 'uzman' ve 'altyapı' seferberliği

    WhatsApp başta olmak üzere soh.. WhatsApp başta olmak üzere sohbet uygulamaları tehlike saçıyor

    YouTube 10 yıllık geleneğe son verd.. YouTube 10 yıllık geleneğe son verdi

    Amiral gemilerine güç v.. Amiral gemilerine güç verecek MediaTek Dimensity 700 tanıtıldı

    Samsung Exynos 1080 rakiplerine g&o.. Samsung Exynos 1080 rakiplerine göz dağı veriyor

    iPhone 12 Pro kamerası Çinli.. iPhone 12 Pro kamerası Çinli rakiplerine yenik düştü

    7/24 EFT geliyor! 7/24 EFT geliyor!

    Yüzbinlerce Facebook şifresini.. Yüzbinlerce Facebook şifresini çalan korsanlar kasayı kilitlemeyi unuttu

    Çamlıca Kulesi yayın kalites.. Çamlıca Kulesi yayın kalitesini ve manzarayı iyileştirdi

    Samsung yöneticisi sıra dışı b.. Samsung yöneticisi sıra dışı bir cihazla fotoğraflandı

    100 milyon indirilen uygulama tehli.. 100 milyon indirilen uygulama tehlike saçıyor

    Bilgisayar oyunlarının iyi hissetti.. Bilgisayar oyunlarının iyi hissettirdiği ortaya çıktı

    Erciyes Üniversitesi, 5 buluşu.. Erciyes Üniversitesi, 5 buluşun patentini üretici firmalara lisanslayarak ticarileştirdi

    WhatsApp'ın yeni özelliği.. WhatsApp'ın yeni özelliği beta sürümde ortaya çıktı

    Türkiye nüfusunun yarısın.. Türkiye nüfusunun yarısından fazlası akıllı telefon kullanıyor

    Oda sıcaklığında elmas üretild.. Oda sıcaklığında elmas üretildi

PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 8 6 0 2 18 3 20 +15
2 Fenerbahçe 9 6 1 2 17 9 20 +8
3 Galatasaray 9 5 2 2 12 7 17 +5
4 Gaziantep FK 9 3 1 5 13 11 14 +2
5 Fatih Karagümrük 9 3 2 4 17 11 13 +6
6 Başakşehir FK 9 4 4 1 13 12 13 +1
7 Beşiktaş 8 4 3 1 13 14 13 -1
8 Konyaspor 8 3 2 3 10 6 12 +4
9 Çaykur Rizespor 8 3 2 3 12 10 12 +2
10 Kasımpaşa 9 3 3 3 11 10 12 +1
11 Hatayspor 7 3 1 3 7 9 12 -2
12 Göztepe 8 2 1 5 14 9 11 +5
13 Yeni Malatyaspor 8 3 3 2 8 10 11 -2
14 Sivasspor 8 2 3 3 8 10 9 -2
15 Trabzonspor 9 2 4 3 11 15 9 -4
16 Antalyaspor 9 2 4 3 9 14 9 -5
17 BB Erzurumspor 8 2 4 2 9 13 8 -4
18 Kayserispor 8 2 5 1 5 11 7 -6
19 Gençlerbirliği 8 1 5 2 6 14 5 -8
20 Denizlispor 8 1 5 2 5 13 5 -8
21 MKE Ankaragücü 7 0 5 2 7 14 2 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Altınordu 10 6 2 2 15 11 20 +4
2 Adana Demirspor 9 5 1 3 19 8 18 +11
3 Ankara Keçiörengücü 10 5 2 3 17 9 18 +8
4 Tuzlaspor 9 5 1 3 17 14 18 +3
5 İstanbulspor 9 5 2 2 16 8 17 +8
6 Samsunspor 10 4 1 5 13 9 17 +4
7 Giresunspor 9 4 2 3 12 11 15 +1
8 Bursaspor 10 4 4 2 18 16 14 +2
9 Balıkesirspor 10 4 4 2 12 14 14 -2
10 Altay 8 4 3 1 13 8 13 +5
11 Akhisarspor 10 3 3 4 9 13 13 -4
12 Adanaspor 9 3 3 3 13 10 12 +3
13 Ümraniyespor 10 2 4 4 11 17 10 -6
14 Bandırmaspor 10 2 6 2 12 14 8 -2
15 Boluspor 10 1 5 4 10 14 7 -4
16 Menemenspor 8 1 4 3 7 13 6 -6
17 Ankaraspor 9 1 6 2 5 15 5 -10
18 Eskişehirspor 10 0 6 4 5 20 1 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 11 9 1 1 28 8 28 +20
2 Turgutluspor 11 8 3 0 13 12 24 +1
3 Van Spor 11 6 2 3 15 9 21 +6
4 Serik Belediyespor 11 5 2 4 16 10 19 +6
5 Sakaryaspor 11 5 2 4 16 13 19 +3
6 Kırklarelispor 10 4 2 4 9 3 16 +6
7 Etimesgut Belediyespor 11 4 3 4 10 7 16 +3
8 Karacabey Belediyespor 11 4 4 3 15 12 15 +3
9 Kırşehir Belediyespor 10 4 3 3 9 8 15 +1
10 1922 Konyaspor 11 4 5 2 15 8 14 +7
11 Bodrumspor 11 3 5 3 19 17 12 +2
12 Tarsus İdman Yurdu 10 3 4 3 16 16 12 0
13 Kastamonuspor 11 3 5 3 12 18 12 -6
14 Sivas Belediyespor 10 2 3 5 15 15 11 0
15 Mamak FK 10 3 5 2 8 16 11 -8
16 Pendikspor 10 3 6 1 14 15 10 -1
17 Elazığspor 11 4 6 1 14 18 10 -4
18 Pazarspor 8 3 4 1 12 17 10 -5
19 Bayburt Özel İdare Spor 8 3 5 0 6 10 9 -4
20 Kardemir Karabükspor 11 0 10 1 3 33 2 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 10 8 1 1 12 3 25 +9
2 1928 Bucaspor 10 7 2 1 21 8 22 +13
3 Arnavutköy Belediye 9 5 2 2 10 7 17 +3
4 Fatsa Belediyespor 10 5 3 2 10 8 17 +2
5 Edirnespor 10 5 4 1 15 13 16 +2
6 Artvin Hopaspor 10 5 4 1 17 18 16 -1
7 Ofspor 9 4 2 3 14 12 15 +2
8 Yeşilyurt Belediyespor 10 4 4 2 13 9 14 +4
9 Belediye Derincespor 10 3 2 5 10 8 14 +2
10 Çankaya FK 8 4 4 0 8 8 12 0
11 Nevşehir Belediyespor 10 3 5 2 8 11 11 -3
12 Payasspor 10 2 5 3 12 14 9 -2
13 Kızılcabölükspor 10 2 5 3 11 15 9 -4
14 1877 Alemdağspor 10 2 5 3 10 18 9 -8
15 Antalya Kemerspor 10 1 5 4 9 15 7 -6
16 Manisaspor 10 0 7 3 5 18 3 -13
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/11/2020 MKE Ankaragücü vs Trabzonspor
 28/11/2020 Gaziantep FK vs Yeni Malatyaspor
 28/11/2020 Başakşehir FK vs Denizlispor
 28/11/2020 Çaykur Rizespor vs Galatasaray
 29/11/2020 BB Erzurumspor vs Antalyaspor
 29/11/2020 Alanyaspor vs Konyaspor
 29/11/2020 Kasımpaşa vs Gençlerbirliği
 29/11/2020 Fenerbahçe vs Beşiktaş
 30/11/2020 Kayserispor vs Fatih Karagümrük
 30/11/2020 Sivasspor vs Göztepe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/11/2020 Ümraniyespor vs Menemenspor
 28/11/2020 Akhisarspor vs Ankaraspor
 28/11/2020 İstanbulspor vs Giresunspor
 28/11/2020 Altay vs Bursaspor
 29/11/2020 Ankara Keçiörengücü vs Adana Demirspor
 29/11/2020 Bandırmaspor vs Balıkesirspor
 29/11/2020 Eskişehirspor vs Altınordu
 29/11/2020 Samsunspor vs Tuzlaspor
 30/11/2020 Adanaspor vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/11/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Van Spor
 29/11/2020 Elazığspor vs Pazarspor
 29/11/2020 Etimesgut Belediyespor vs 1922 Konyaspor
 29/11/2020 Kardemir Karabükspor vs Tarsus İdman Yurdu
 29/11/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bodrumspor
 29/11/2020 Mamak FK vs Karacabey Belediyespor
 29/11/2020 Pendikspor vs Sakaryaspor
 29/11/2020 Serik Belediyespor vs Kırklarelispor
 29/11/2020 Sivas Belediyespor vs Kastamonuspor
 29/11/2020 Turgutluspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/11/2020 Ofspor vs Payasspor
 28/11/2020 Yeşilyurt Belediyespor vs 1928 Bucaspor
 28/11/2020 Antalya Kemerspor vs Diyarbekirspor
 28/11/2020 Çankaya FK vs Manisaspor
 28/11/2020 Edirnespor vs Belediye Derincespor
 28/11/2020 Fatsa Belediyespor vs Arnavutköy Belediye
 28/11/2020 Kızılcabölükspor vs 1877 Alemdağspor
 28/11/2020 Nevşehir Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 02/12/2020 1928 Bucaspor - Çankaya FK 1928 Bucaspor ligde evindeki son 5 maçını kazandı  1928 Bucaspor kazanır
 02/12/2020 Diyarbekirspor - Ofspor Diyarbekirspor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Diyarbekirspor yenilmez
 02/12/2020 Manisaspor - Fatsa Belediyespor Manisaspor ligdeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Fatsa Belediyespor yenilmez
 02/12/2020 Artvin Hopaspor - Kızılcabölükspor Kızılcabölükspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Artvin Hopaspor yenilmez
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI