Dr. Nurderen ÖZBEK
  Güncelleme: 11-10-2020 20:54:00   23-09-2020 00:13:00

ANTİKİSTANbul

Salgın günlerinin İstanbul’undan biraz uzaklaşıp, çağlar boyunca uğruna savaşların yaşandığı, çağ atlatan büyük mücadelelerin verildiği bu şehri, kuruluşundan önceki dönemde hayalimde canlandırmaya çalışıyorum. Neolitik dönem yerleşme buluntuları 8500 yıl önceye kadar tarihlendirilse de, katman katman bugünün İstanbul’unu inşa eden büyük uygarlıklar henüz buraya uğramamış. Ne şehrin evleri sokakları var, ne de onu savunmak için çevresine örülen surlar; ne görkemli saraylar inşa edilmiş, ne de farklı inançların sembolü haline gelecek olan Ayasofya.

Mitolojik efsaneler nerede bitiyor, gerçek tarih nerede başlıyor ayırt etmek güç. Yine de antik kaynaklardan itibaren edindiğimiz bilgilere dayanarak şehrin kurulacağı bölgenin, o günün insanları için ne ifade ettiğini anlamak mümkün.

MÖ 7. yüzyıl; Pagan dönemi İstanbul’u. Çevrede sadece Trakların, Bithynialıların, Mysialıların yerleşimleri ve Megaralılar tarafından kurulmuş Kalkhedon var. Altın Boynuz olarak anılan Haliç’in iki kıyısında, Anadolu yakasında, Boğazın kuzey çıkışındaki Anadolu ve Rumeli Kavakları’nda mitolojik tanrılar Apollon, Artemis, Pluton, Zeus, Hera adına inşa edilmiş tapınaklar bulunuyor [1,2].

Efsaneye göre Zeus aşık olduğu İo’yu karısı Hera’nın gazabından korumak amacıyla beyaz bir ineğe dönüştürüyor. İo için İstanbul Boğazı (Bosporos/İnek geçidi), yüzerek karşı kıyıya ulaşacağı bir kaçış kapısı; Strabon, Tacitus ve daha birçok Antik dönem yazarına göre komutan Byzas’a tavsiyede bulunan kahin için şehrin yeri, Körler Ülkesi’nin (Kalkhedon/bugünkü Kadıköy) karşısındaki yarımada. Çünkü onlar buranın güzelliğini göremeyip diğer kıyıya yerleşmişler; Byzantion’lu Dionysios’a göre ise Delpho’daki Apollon Tapınağı’ndan kehanette bulunanlar için şehir şöyle bir yer:

O kente yerleşecek insanlara ne mutlu,

Trakya kıyısında, Pontos’un ağzındaki burnun yanında,

Balıkla geyiğin aynı yemden beslendiği yerde [2]

Atina yakınlarındaki Megara’dan yeni bir koloni şehri kurmak için yola çıkan komutan Byzas’ın rotasını ve yer seçimini belirleyen sebeplere günümüzden bakarsak, Marmara Denizi’ni geçip Boğaz girişine geldiğinde karşılaştığı etkileyici manzarayı şöyle tanımlayabiliriz: İki denizi birbirine bağlayan geniş bir su kanalı, bu kanalın girişinin doğu kıyısında bir yerleşim (Kalkhedon), karşısında ise üç tarafı denizlerle çevrili, etkileyici görüntüsüyle yükselen, çevreye hakim yemyeşil bir yarımada (Sarayburnu ve Tarihi yarımada).

Megaralı kolonistler için yaşam alanlarını kuracakları yarımadanın etkileyici görüntüsü dışında başka anlamları da vardı elbette. Burası Marmara Denizi'nden (Propontis) gelip İstanbul Boğazı (Bosporos) yoluyla Karadeniz’e (Pontos) ulaşmak isteyenlerin kontrol edilebileceği bir giriş, Karadeniz ticaretine hakim olacakları, geçen gemilerden vergi alabilecekleri, halkın rahatlıkla balıkçılıkla geçinebileceği bir yer. Aynı zamanda kuzeyindeki Haliç (Keras), gemiler için güvenli bir liman.

İstanbul Boğazı, kuzey-güney deniz bağlantısı avantajlarının yanında, doğu-batı kara bağlantısının da düğüm noktası. O dönemde bölgeye hakim devletler Persler ve İskitler. Sınırları İran’ın doğusundan başlayıp Trakya’da Tuna kıyılarına kadar uzanan Persler için Boğaz, Antik Yunan şehirlerine ve Trakya’ya yapacakları seferler sırasında kullandıkları bir geçit. Bu önemli geçitte Pers Kralı Darius MÖ 513 yılında (şehrin kuruluşundan 150 yıl sonra) Yunanlıların çıkardığı Ege isyanlarını bastırmak ve İskitlere yapacağı saldırı için çıkacağı seferde Boğazın ilk köprüsünü kurduracak, Samoslu (Sisam) mühendis Mondrokles’in bugünkü Anadolu ve Rumeli Hisarları arasına 600 salı yan yana dizip birbirine bağlandıktan sonra üzerine kalaslar döşeyeceği bu köprüden atlı ya da yaya 700 bin kişilik ordu karşı kıyıya geçecektir[3]. Tarihin babası olarak anılan Heredot, tanığı olduğu dönemi dokuz kitaptan oluşan Heredot Tarihi kitaplarının ikinci üçünde anlatıyor.

Bugün olduğu gibi Antik dönem insanları için de böylesine stratejik öneme sahip olan bu coğrafyada, Haliç’in bitiminde Alibeyköy ve Kağıthane arasından başlayıp Sarayburnu’na uzanan bölgede, MÖ 667’de kurucusuna atfen Byzantion ismiyle bir şehir devleti kuruluyor [1,2]. Burada başlayan yaşamla, günümüz İstanbul’unun temelleri de atılmış oluyor.

Byzantium ve Darius Köprüsü MÖ 6. Yüzyıl[3]

 

1. Strabon, MÖ 7.  Coğrafya, Anadolu (Kitap: XII, XII, XIV), Pekman, A., çevirisi 1987, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.

2. Arslan, M., 2010. İstanbul’un Antikçağ Tarihi - Klasik ve Hellenistik Dönemler, Odin Yayıncılık, İstanbul.

3.https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e4/1784_Bocage_Map_of_The_Bosphorus_and_the_City_of_Byzantium_-_Istanbul_-_Constantinople_-_Geographicus_-_Bosphorus-white-1793.jpg  (Erişim: 14.09.2020)

 

 

 

 

  YAZARIN DİĞER YAZILARI
  1. Fransa’da korkunç koro.. Fransa’da korkunç korona rakamları!

    Yavuz Selim Kıran: Artık BM'ni.. Yavuz Selim Kıran: Artık BM'nin reformuna gündemde öncelik vermenin tam zamanı

    BAE Veliahtı'nın 'paralı&.. BAE Veliahtı'nın 'paralı' gazetecisinden alçak paylaşım!

    Mehmet Altıparmak: Farklı galibiyet.. Mehmet Altıparmak: Farklı galibiyeti kaçırdık

    Devrilen traktörün altınd.. Devrilen traktörün altında kalan çift, öldü

    Ordu’dan İzmir’e yardım.. Ordu’dan İzmir’e yardım eli

    Doğal gaz fiyatları Kasım'da d.. Doğal gaz fiyatları Kasım'da değişmeyecek

    Efes'ten Yunanistan'da kr.. Efes'ten Yunanistan'da kritik galibiyet

    Amatör futbolcu enkaz altından.. Amatör futbolcu enkaz altından kurtarıldı

    Buse'den 9,5 saat sonra gü.. Buse'den 9,5 saat sonra güzel haber

    Kayseri'de Kovid-19 tedbirleri.. Kayseri'de Kovid-19 tedbirlerine uyulmayan düğünü polis sonlandırdı

    Bakan Koca, 3 ilin sağlık müd&.. Bakan Koca, 3 ilin sağlık müdürü ile görüştü

    İsveç Başbakanı Löfven:.. İsveç Başbakanı Löfven: İslam ile İsveç arasında bir çatışma yok

    Adanaspor 3 puanı 3 golle aldı! Adanaspor 3 puanı 3 golle aldı!

    ABD’li uzmanlardan ‘&cc.. ABD’li uzmanlardan ‘çifte pandemi’ uyarısı

    Fransa’da günlük va.. Fransa’da günlük vaka sayısı yeniden 50 bine yaklaştı

    Deprem nedeniyle uçuşlar aksamayaca.. Deprem nedeniyle uçuşlar aksamayacak

  1. Vestel Android TV görüc&u.. Vestel Android TV görücüye çıktı

    TCL QLED TV yüksek özelli.. TCL QLED TV yüksek özellikler ve uygun fiyatla satışa çıktı

    Google Haritalar’a bisikletli.. Google Haritalar’a bisikletliler için yeni özellik

    E-Devlet üzerinden abonelikler.. E-Devlet üzerinden abonelikler nasıl iptal edilir?

    Tek kişinin geliştirdiği yerli oyun.. Tek kişinin geliştirdiği yerli oyun 29 Ekim'de çıkış yapacak

    Rüyada ekmek görmek ne de.. Rüyada ekmek görmek ne demek? Rüyada ekmek yapmak nasıl tabir edilir?

    İngiltere'de korkutan rapor: K.. İngiltere'de korkutan rapor: Korona mutasyona uğradı

    YouTube mobil uygulaması kullanıcı .. YouTube mobil uygulaması kullanıcı odaklı hale geldi

    Oppo işlemcisiyle rakiplerinden hız.. Oppo işlemcisiyle rakiplerinden hızlı olacak

    Hatay'da öldürü.. Hatay'da öldürülen teröristlerle ilgili çarpıcı detay! Mete Yarar: Türkiye'de ilk kez oldu

    Bakan Yardımcısı Sayan'dan Elo.. Bakan Yardımcısı Sayan'dan Elon Musk açıklaması

    Geert Wilders'dan skandal Erdo.. Geert Wilders'dan skandal Erdoğan paylaşımı

    Bakan Koca'dan uyarı: Salgına .. Bakan Koca'dan uyarı: Salgına karşı organize olalım

    29 Ekim'de online ders olacak .. 29 Ekim'de online ders olacak mı? 29 Ekim perşembe günü okullar tatil mi?

    WhatsApp'tan her gün 100 .. WhatsApp'tan her gün 100 milyar mesaj gönderiliyor

    United'ın İngiliz yıldızı Rash.. United'ın İngiliz yıldızı Rashford'un yaptığı hat-trick tarihe geçti

    Kritik teknolojiler için �.. Kritik teknolojiler için 'uzman' ve 'altyapı' seferberliği

  1. İYİ Parti'den tepki: HDP'.. İYİ Parti'den tepki: HDP'ye yapılan hukuksuzluktur

    Ömer Çelik'ten Kıl.. Ömer Çelik'ten Kılıçdaroğlu'nun Erdoğan hakkındaki iddiasına sert yanıt

    İBB'den simitçilere �.. İBB'den simitçilere 'tekel' zulmü: Beyoğlu Belediye Başkanı gerçeği Haber7'ye anlattı

    Instagram Reels kısmına 3 yeni &oum.. Instagram Reels kısmına 3 yeni özellik geldi

    Fenerbahçe'ye forma sat.. Fenerbahçe'ye forma satışından müthiş rakam!

    TÜRKSAT 6A: Yerli ve milli ola.. TÜRKSAT 6A: Yerli ve milli olarak üretildi! Türkiye'yi sayılı ülkeler arasına sokacak

    Facebook'un uçtan uca ş.. Facebook'un uçtan uca şifreleme teknolojisi tepki gördü

    OPPO popüler oyunla iş birliği.. OPPO popüler oyunla iş birliği yaptı

    Tümer Metin: "Caner Erkin.. Tümer Metin: "Caner Erkin, A Milli Takım kadrosunda olmalı"

    Evde yavru kedi nasıl beslenir? Ked.. Evde yavru kedi nasıl beslenir? Kediler ne yer ne içer?

    Apple etkinliğin ardından günc.. Apple etkinliğin ardından güncelleme yayınladı: iOS 14.1

    PlayStation 5 Türkiye satış fi.. PlayStation 5 Türkiye satış fiyatı açıklandı

    Huawei giyilebilir teknoloji ü.. Huawei giyilebilir teknoloji ürünleri 9 ödül aldı

    Uçuş kaçırmayı tarihe.. Uçuş kaçırmayı tarihe karıştıracak uygulama: Uçuş Rehberim

    Koronavirüse karşı sanal m&uum.. Koronavirüse karşı sanal müdahale

    Türk girişimi ilk defa Microso.. Türk girişimi ilk defa Microsoft tarafından seçildi

    realme 7 Pro tanıtıldı! İşte fiyatı.. realme 7 Pro tanıtıldı! İşte fiyatı ve özellikleri

PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 6 5 0 1 15 2 16 +13
2 Fenerbahçe 6 4 0 2 10 5 14 +5
3 Fatih Karagümrük 7 3 2 2 14 8 11 +6
4 Kasımpaşa 7 3 2 2 8 6 11 +2
5 Galatasaray 6 3 2 1 8 5 10 +3
6 Çaykur Rizespor 6 2 2 2 9 8 8 +1
7 Antalyaspor 6 2 2 2 6 8 8 -2
8 Yeni Malatyaspor 6 2 2 2 6 9 8 -3
9 Göztepe 6 1 1 4 10 7 7 +3
10 Başakşehir FK 6 2 3 1 7 7 7 0
11 Beşiktaş 5 2 2 1 8 9 7 -1
12 Gaziantep FK 6 1 1 4 8 9 7 -1
13 Sivasspor 5 2 2 1 5 6 7 -1
14 BB Erzurumspor 6 2 3 1 8 11 7 -3
15 Hatayspor 4 2 1 1 3 6 7 -3
16 Konyaspor 5 1 1 3 5 3 6 +2
17 Kayserispor 5 2 3 0 4 8 6 -4
18 Trabzonspor 7 1 4 2 9 14 5 -5
19 Denizlispor 6 1 3 2 5 10 5 -5
20 Gençlerbirliği 5 1 3 1 3 6 4 -3
21 MKE Ankaragücü 4 0 3 1 4 8 1 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 Tuzlaspor 7 5 0 2 16 7 17 +9
2 İstanbulspor 7 5 1 1 15 6 16 +9
3 Adana Demirspor 7 4 1 2 14 6 14 +8
4 Samsunspor 7 4 1 2 11 7 14 +4
5 Ankara Keçiörengücü 7 4 2 1 8 6 13 +2
6 Altınordu 7 4 2 1 11 10 13 +1
7 Adanaspor 8 3 2 3 13 9 12 +4
8 Giresunspor 6 3 1 2 11 10 11 +1
9 Altay 6 3 2 1 10 4 10 +6
10 Balıkesirspor 8 3 4 1 8 12 10 -4
11 Akhisarspor 7 2 2 3 6 5 9 +1
12 Bursaspor 7 2 4 1 12 13 7 -1
13 Menemenspor 7 1 3 3 6 11 6 -5
14 Bandırmaspor 7 1 4 2 6 11 5 -5
15 Ümraniyespor 7 1 4 2 8 15 5 -7
16 Ankaraspor 7 1 5 1 4 12 4 -8
17 Boluspor 7 0 4 3 4 8 3 -4
18 Eskişehirspor 7 0 4 3 2 13 3 -11
Takım O G M B A Y P AV
1 Turgutluspor 7 6 1 0 8 4 18 +4
2 Eyüpspor 7 5 1 1 13 6 16 +7
3 Serik Belediyespor 7 4 1 2 11 4 14 +7
4 Tarsus İdman Yurdu 7 3 1 3 14 10 12 +4
5 Van Spor 7 3 1 3 5 4 12 +1
6 Karacabey Belediyespor 7 3 2 2 8 5 11 +3
7 Etimesgut Belediyespor 7 3 2 2 7 4 11 +3
8 Kırşehir Belediyespor 7 3 2 2 6 5 11 +1
9 Kırklarelispor 7 2 1 4 7 2 10 +5
10 Sakaryaspor 7 2 1 4 7 6 10 +1
11 Elazığspor 7 3 3 1 9 11 10 -2
12 Bayburt Özel İdare Spor 6 3 3 0 6 6 9 0
13 Mamak FK 7 2 3 2 6 10 8 -4
14 Pendikspor 7 2 4 1 10 9 7 +1
15 1922 Konyaspor 7 2 4 1 6 5 7 +1
16 Pazarspor 7 2 4 1 10 16 7 -6
17 Sivas Belediyespor 6 1 2 3 9 9 6 0
18 Bodrumspor 7 1 4 2 8 10 5 -2
19 Kastamonuspor 7 1 4 2 7 14 5 -7
20 Kardemir Karabükspor 7 0 7 0 3 20 0 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 6 5 1 0 13 4 15 +9
2 Diyarbekirspor 6 5 1 0 9 3 15 +6
3 Arnavutköy Belediye 6 4 0 2 9 5 14 +4
4 Fatsa Belediyespor 6 4 2 0 8 5 12 +3
5 Çankaya FK 6 4 2 0 8 6 12 +2
6 Belediye Derincespor 6 2 1 3 7 5 9 +2
7 Edirnespor 6 3 3 0 8 9 9 -1
8 Ofspor 5 2 1 2 8 7 8 +1
9 Yeşilyurt Belediyespor 5 2 2 1 8 6 7 +2
10 Kızılcabölükspor 6 2 3 1 9 9 7 0
11 Artvin Hopaspor 6 2 3 1 8 10 7 -2
12 1877 Alemdağspor 6 1 3 2 4 9 5 -5
13 Kemerspor 2003 6 1 4 1 6 10 4 -4
14 Nevşehir Belediyespor 6 1 4 1 4 8 4 -4
15 Payasspor 6 1 4 1 3 7 4 -4
16 Manisaspor 6 0 5 1 4 13 1 -9
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/10/2020 Gençlerbirliği vs Gaziantep FK
 31/10/2020 Galatasaray vs MKE Ankaragücü
 01/11/2020 Çaykur Rizespor vs Kayserispor
 01/11/2020 Konyaspor vs Başakşehir FK
 01/11/2020 Beşiktaş vs Yeni Malatyaspor
 02/11/2020 Antalyaspor vs Fenerbahçe
 02/11/2020 Hatayspor vs Sivasspor
 06/11/2020 Gaziantep FK vs Beşiktaş
 07/11/2020 Kasımpaşa vs Antalyaspor
 07/11/2020 Alanyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/10/2020 Giresunspor vs Ümraniyespor
 31/10/2020 Bursaspor vs Boluspor
 01/11/2020 Ankara Keçiörengücü vs İstanbulspor
 01/11/2020 Eskişehirspor vs Akhisarspor
 01/11/2020 Adana Demirspor vs Samsunspor
 06/11/2020 Altay vs Balıkesirspor
 07/11/2020 Bandırmaspor vs Giresunspor
 07/11/2020 Ümraniyespor vs Tuzlaspor
 07/11/2020 Adanaspor vs Menemenspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/10/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs 1922 Konyaspor
 31/10/2020 Bodrumspor vs Pazarspor
 31/10/2020 Elazığspor vs Eyüpspor
 31/10/2020 Karacabey Belediyespor vs Sakaryaspor
 31/10/2020 Kardemir Karabükspor vs Etimesgut Belediyespor
 31/10/2020 Kırşehir Belediyespor vs Van Spor
 31/10/2020 Mamak FK vs Kırklarelispor
 31/10/2020 Pendikspor vs Tarsus İdman Yurdu
 31/10/2020 Serik Belediyespor vs Kastamonuspor
 31/10/2020 Sivas Belediyespor vs Turgutluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/11/2020 Artvin Hopaspor vs Manisaspor
 01/11/2020 Edirnespor vs Payasspor
 01/11/2020 Fatsa Belediyespor vs Kemerspor 2003
 01/11/2020 Kızılcabölükspor vs Belediye Derincespor
 01/11/2020 Nevşehir Belediyespor vs Arnavutköy Belediye
 01/11/2020 Yeşilyurt Belediyespor vs Diyarbekirspor
 01/11/2020 1877 Alemdağspor vs 1928 Bucaspor
 12/11/2020 Arnavutköy Belediye vs Kızılcabölükspor
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI