Hayvan davranışlarından depremi tahmin etmek mümkün

Araştırmalar daha deprem olmadan birkaç gün önceden hayvanların bunu hissedebildiğini ortaya koydu. Veteriner İç Hastalıklar ve Psikoloji Uzmanı Prof. Dr. H. Tamer Dodurka, “Hayvan davranışlarını izleyerek depremin tam olarak zamanını anlamak mümkün değildir. Ama, depremin yaklaşmasına dair sinyalleri alabilmek mümkündür” dedi.
 Tarih: 10-10-2019 11:10:00
Hayvan davranışlarından depremi tahmin etmek mümkün
Araştırmalar daha deprem olmadan birkaç gün önceden hayvanların bunu hissedebildiğini ortaya koydu. Veteriner İç Hastalıklar ve Psikoloji Uzmanı Prof. Dr. H. Tamer Dodurka, “Hayvan davranışlarını izleyerek depremin tam olarak zamanını anlamak mümkün değildir. Ama, depremin yaklaşmasına dair sinyalleri alabilmek mümkündür” dedi.

Yapılan bilimsel çalışmalar ile algılama kapasitesi insandan çok fazla olan hayvanların depremin ürettiği elektromanyetik alanı daha deprem olmadan birkaç gün önceden irkilttiği bilinen bir gerçek. 1996 yılında Osaka Üniversitesi Yer ve Uzay Bilimleri laboratuvarında yapılan bir deneyde suni olarak oluşturulan elektromanyetik bir alana alınmış hayvanların tepkileri incelendiğinde panik halinde kaçışları ve huzursuzlukları, hayvanların depremi önceden hissettiğini kanıtlamıştır. Bu noktada tarih boyunca araştırmacıların da ilgisini çeken ‘hayvanların tepkisi depremin habercisi olabilir mi?’ sorusu, İstanbul’da meydana gelen 5,8 şiddetindeki depremden sonra yeniden gündeme geldi.

Yaşanan tüm büyük depremlerin hepsinde, hayvanlarda deprem oluşmadan birkaç gün evvelinde başlayan garip hareketler kaydedildiğini belirten İstanbul Rumeli Üniversitesi Rektörü Veteriner İç Hastalıklar ve Psikoloji Uzmanı Prof. Dr. H. Tamer Dodurka, “İzmit ve Bolu depremleri öncesinde de binlerce insanımız hayvanlardaki bu garip davranışlara şahit oldular. 17 Ağustos depreminden sonra yapılan araştırmalarda, deprem öncesi birçok sıra dışı olaydan bahsedildi ve bunların neredeyse yarısı hayvanlarla ilgiliydi. Hangi hayvan türünün daha fazla tepki verdiği bilimsel olarak izah edilememiştir. Balık ve sürüngenlerin daha duyarlı olduğuna dair ip uçları vardır ancak en fazla köpeklerin verdiği tepkiler gündeme taşınmaktadır. Bununda muhtemel nedeni bu hayvanların yakın çevremizde olmalarıdır. Yine de bazı araştırmacılar, köpeği en duyarlı hayvanlar arasında saymaktadırlar. Böyle olunca köpeklerin verdiği tepkilerin deprem habercisi olarak kullanılıp kullanılamayacağı tartışmalarını gündeme getirmektedir” dedi.

KÖPEKLERİN YER ALTINDAKİ TİTREŞİMLERİ HİSSETMESİ NORMAL

Köpeklerin böyle bir durumda kendilerini nasıl hissettiklerine dair bilgiler veren Veteriner İç Hastalıklar ve Psikoloji Uzmanı Prof. Dr. H. Tamer Dodurka şunları kaydetti:

“Düşük frekanslı sesler, yer kabuğu titreşimleri, yer çekim anormallikleri, yer eğimindeki değişimler ve sismik dalgalar, deprem öncesi açığa çıkan çeşitli gazların kokuları, havadaki iyonizasyon değişimleri, özellikle elektromanyetik alan değişimleri gibi depremle alakalı doğa olaylarını gerek bizden daha gelişmiş duyu organları ve gerekse açıklanamayan diğer algılama yetenekleri ile hissedebiliyorlar. Hatta bu elektromanyetik alan değişimlerinin onları rahatsız ettiği ve huzursuzlaştırdığı ileri sürülüyor. Ancak her deprem aynı özellikleri taşımadığı için, örneğin bazı depremlerde bu elektromanyetik dalgaların yoğunluğu düşük olduğu için tepkisiz kalabiliyorlar. Çok uzak mesafelerden dahi koku alabilme yeteneğine sahip olan köpeğin, deprem sırasında veya deprem olmadan evvel toprak altında oluşan birtakım hareketler sırasında ortaya çıkan gaz veya benzeri kokuları duyması zor görünmüyor. Atalarından gelen deneyimler sayesinde, köpek böyle bir koku duyduğunda arkasından tehlike geldiğine iyice şartlanmış olabilir. Köpeklerin 20 bin – 80 bin titreşim/saniye olan sesleri rahatça duyabildiğini biliyoruz. O halde, yer altındaki titreşimler henüz insanları sarsacak boyutlara ulaşmadan, köpekler tarafından duyuluyorsa, pek şaşmamak gerekir.”

SUDA YAŞAYAN HAYVANLAR DA DEPREMİ HİSSEDİYOR

“Özellikle esas sarsıcı dalgalar oluşmadan önce yayıldığı bilinen düşük yoğunluktaki dalgaları insanların hissetmesi mümkün değil ama köpeklerin hissetmesi zor gözükmüyor” diyen Prof. Dr. H. Tamer Dodurka, “Suda yaşayan hayvanlar, sudaki kimyasal değişikliklere son derece hassas olduğu için depremi önceden kolayca hissettikleri düşünüyor” ifadelerini kullandı.

DEPREM TAHMİN MERKEZLERİNDE HAYVANLARDAN YARARLANILIYOR

Deprem tahmin merkezlerinde hayvan davranışlarından nasıl faydalanıldığına dair de bilgi veren Prof. Dr. Dodurka, “Genellikle iki yöntem kullanılıyor, birincisi mobil ağlar sayesinde doğadaki verileri ileten bir gözlemciler ağı kurmak, ikincisi ise kontrollü şartlar altında tutulan hayvanların davranışlarını izlemek... Bu çalışmalar arasında en iyi örneğe Çin’de rastlamaktayız. Çin Devleti 1970 yılından itibaren muhtemel bir depreme karşı kitlesel bir hazırlık programı başlattı. 1974 yılında deprem beklentisi iyice artması üzerine, binden fazla gözlemci, hayvan davranışları, su kaynakları, hava ve suyun ısısı, bitkiler gibi depremin muhtemel habercilerini gözlemeyle görevlendirildi. 1974 yılının aralık ayında hayvan hareketlerinde görülen anormallikler üzerine yerleşim alanları boşaltıldı ve oluşan 7.3’lük deprem sonucunda kimseye bir şey olmadı ve 10 milyon kişi, mutlak bir ölümden kurtuldular. Ancak daha sonraki depremlerde hayvanlar aynı performansı göstermediler” diye konuştu.

BENZERİ TEPKİLERİ METEOROLOJİK OLAYLARA DA VERİYORLAR

‘Bu davranışlara deprem habercisi olarak güvenebilir miyiz?’ sorusunu yanıtlayan Prof. Dr. Dodurka şu yanıtı verdi:

“Tek bir hayvanın tepkilerine asla güvenemeyiz. Çünkü; Depremlerin özellikleri de hayvanların depreme olan tepkileri de standart değildir, Bazı hayvanlar hiçbir depreme tepki vermeyebilir, bazıları ise bir depreme tepki verirken diğerine vermeyebilir. Gözlemler hayvan davranışı konusunda deneyimsiz ve ön yargılı kişiler tarafından yapılabilmektedir. Bu hatalı yorumlara neden olabilir. Verilen tepkiler depreme özgü olmayabilir. Yani hayvanlar benzeri tepkiyi meteorolojik olaylara da verebilmektedir.”

ZAMANI ANLAMAK MÜMKÜN DEĞİL

“Hayvan davranışlarını izleyerek depremin tam olarak zamanını anlamak mümkün değildir. Ama, depremin yaklaşmasına dair sinyalleri alabilmek mümkündür” diyen Dodurka, “Geniş bir alanda yaşayan hayvanların çoğunda, aniden ortaya çıkan ait garip davranışların deneyimli kişiler tarafından gözlenmesi ve jeofizikçilerin bu verileri deprem öncesi yaşanan diğer doğa olayları ile değerlendirmesi sonucunda deprem oluşacağına dair bulgular çoğalmış olacaktır. Henüz güvenilir bir deprem habercisi olmadığına göre bu veriler mutlaka değerlendirilmelidir” açıklamasında bulundu.

  Kaynak: DHA
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER YAŞAM Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 11 6 2 3 20 11 21 +9
2 Fenerbahçe 11 6 3 2 21 12 20 +9
3 Trabzonspor 11 5 2 4 20 13 19 +7
4 Alanyaspor 11 5 2 4 19 12 19 +7
5 İstanbul Başakşehir 11 5 2 4 18 13 19 +5
6 Galatasaray 11 5 2 4 13 9 19 +4
7 Yeni Malatyaspor 11 5 3 3 25 13 18 +12
8 Beşiktaş 11 5 3 3 14 13 18 +1
9 Gaziantep FK 11 4 4 3 16 21 15 -5
10 Çaykur Rizespor 11 4 5 2 11 18 14 -7
11 Göztepe 11 3 4 4 10 12 13 -2
12 Konyaspor 11 3 4 4 12 16 13 -4
13 Kasımpaşa 11 3 5 3 16 18 12 -2
14 Denizlispor 11 3 6 2 9 13 11 -4
15 Antalyaspor 11 3 6 2 11 20 11 -9
16 Gençlerbirliği 11 2 5 4 15 16 10 -1
17 MKE Ankaragücü 11 2 6 3 8 17 9 -9
18 Kayserispor 11 1 6 4 10 21 7 -11
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 11 6 2 3 16 11 21 +5
2 Fatih Karagümrük 11 5 2 4 16 10 19 +6
3 Keçiörengücü 11 4 1 6 9 6 18 +3
4 Balıkesirspor 11 5 3 3 14 9 18 +5
5 Akhisarspor 11 5 3 3 13 10 18 +3
6 Ümraniyespor 11 5 3 3 18 13 18 +5
7 BB Erzurumspor 11 5 3 3 11 8 18 +3
8 Bursaspor 11 6 3 2 16 14 17 +2
9 Menemenspor 11 5 4 2 12 12 17 0
10 Altay 11 4 4 3 16 15 15 +1
11 İstanbulspor 11 2 3 6 17 18 12 -1
12 Adana Demirspor 11 2 3 6 13 11 12 +2
13 Giresunspor 11 3 5 3 11 17 12 -6
14 Osmanlıspor FK 11 4 6 1 14 18 10 -4
15 Boluspor 11 2 5 4 11 13 10 -2
16 Adanaspor 11 1 5 5 12 19 8 -7
17 Altınordu 11 1 6 4 9 17 7 -8
18 Eskişehirspor 11 3 7 1 16 23 1 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 13 12 0 1 40 10 37 +30
2 Samsunspor 13 9 0 4 28 5 31 +23
3 Yeni Çorumspor 13 8 4 1 19 14 25 +5
4 Sancaktepe Bld 13 7 4 2 22 10 23 +12
5 Afjet Afyonspor 13 6 5 2 20 14 20 +6
6 Hekimoğlu Trabzon 13 6 5 2 23 25 20 -2
7 Sarıyer 13 5 4 4 16 12 19 +4
8 Zonguldak Kömürspor 13 5 4 4 15 11 19 +4
9 Pendikspor 13 5 4 4 17 15 19 +2
10 Tarsus İdman Yurdu 13 6 6 1 14 17 19 -3
11 İnegölspor 13 5 5 3 17 12 18 +5
12 Kırklarelispor 13 4 5 4 9 18 16 -9
13 Gümüşhanespor 13 4 7 2 13 17 14 -4
14 Amed Sportif 13 3 5 5 8 17 14 -9
15 Hacettepe Spor 13 4 7 2 14 24 14 -10
16 1922 Konyaspor 13 3 9 1 12 24 10 -12
17 Başkent Akademi FK 13 2 8 3 13 19 9 -6
18 Şanlıurfaspor 13 0 12 1 1 37 14 -36
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 13 8 1 4 25 13 28 +12
2 Artvin Hopaspor 13 7 1 5 23 10 26 +13
3 24 Erzincanspor 13 7 1 5 18 8 26 +10
4 68 Aksaray Belediyespor 13 6 3 4 19 10 22 +9
5 Çatalcaspor 13 5 2 6 23 15 21 +8
6 Karaköprü Belediyespor 13 5 2 6 12 7 21 +5
7 Buca FK 13 6 5 2 17 19 20 -2
8 Çankaya FK 13 5 4 4 14 13 19 +1
9 Düzcespor 13 5 4 4 8 8 19 0
10 Sultanbeyli Bld. 13 4 4 5 12 10 17 +2
11 Erzin Spor Kulübü 13 3 4 6 12 11 15 +1
12 Silivrispor 13 3 5 5 13 14 14 -1
13 Şile Yıldızspor 13 3 5 5 9 11 14 -2
14 Kızılcabölükspor 13 3 5 5 14 18 14 -4
15 Yeni Orduspor 13 1 2 10 4 7 13 -3
16 Yomraspor 13 2 5 6 10 15 12 -5
17 Tokatspor 13 0 10 3 6 24 3 -18
18 Manisaspor 13 0 10 3 7 33 3 -26
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/11/2019 Galatasaray vs İstanbul Başakşehir
 23/11/2019 Denizlispor vs Çaykur Rizespor
 23/11/2019 MKE Ankaragücü vs Trabzonspor
 23/11/2019 Konyaspor vs Beşiktaş
 24/11/2019 Kayserispor vs Sivasspor
 24/11/2019 Alanyaspor vs Göztepe
 24/11/2019 Kasımpaşa vs Gençlerbirliği
 24/11/2019 Yeni Malatyaspor vs Fenerbahçe
 25/11/2019 Antalyaspor vs Gaziantep FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/11/2019 Adanaspor vs Giresunspor
 23/11/2019 Fatih Karagümrük vs Ümraniyespor
 23/11/2019 Eskişehirspor vs BB Erzurumspor
 23/11/2019 Bursaspor vs Keçiörengücü
 24/11/2019 Hatayspor vs İstanbulspor
 24/11/2019 Menemenspor vs Balıkesirspor
 24/11/2019 Osmanlıspor FK vs Adana Demirspor
 24/11/2019 Akhisarspor vs Altay
 25/11/2019 Altınordu vs Boluspor
 24/11/2019 Menemenspor - Balıkesirspor Menemenspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Menemenspor yenilmez
 24/11/2019 Akhisarspor - Altay Akhisarspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Akhisarspor yenilmez
 25/11/2019 Altınordu - Boluspor Altınordu ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Boluspor yenilmez
 25/11/2019 Altınordu - Boluspor Boluspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Altınordu yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/11/2019 Ankara Demirspor vs Kırşehir Belediyespor
 23/11/2019 Etimesgut Belediyespor vs Elazığspor
 23/11/2019 Eyüpspor vs Kastamonuspor
 24/11/2019 Sivas Belediyespor vs Tuzlaspor
 24/11/2019 Kahramanmaraşspor vs Kardemir Karabükspor
 24/11/2019 Van Spor vs Bayburt Özel İdare Spor
 24/11/2019 Bodrumspor vs Sakaryaspor
 24/11/2019 Ergene Velimeşe vs Niğde Anadolu FK
 24/11/2019 Uşak Spor vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/11/2019 Artvin Hopaspor vs 24 Erzincanspor
 24/11/2019 Karaköprü Belediyespor vs Silivrispor
 24/11/2019 Yeni Orduspor vs Çankaya FK
 24/11/2019 Yomraspor vs Manisaspor
 24/11/2019 Çatalcaspor vs Düzcespor
 24/11/2019 Kızılcabölükspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 24/11/2019 Serik Belediyespor vs Buca FK
 24/11/2019 Sultanbeyli Bld. vs Erzin Spor
 24/11/2019 Tokatspor vs Şile Yıldızspor
 24/11/2019 Kızılcabölükspor - 68 Aksaray Belediyespor 68 Aksaray Belediyespor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 24/11/2019 Tokatspor - Şile Yıldızspor Tokatspor ligdeki son 13 maçında hiç kazanamadı  Şile Yıldızspor yenilmez
 24/11/2019 Tokatspor - Şile Yıldızspor Şile Yıldızspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Tokatspor yenilmez
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI